Huwelijk met wilsonbekwame vrouw nietig verklaard

08-12-2016

Op 6 december 2016 heeft de Rechtbank Zeeland-West-Brabant het huwelijk tussen een 70-jarige dementerende vrouw en een 15 jaar jongere man nietig verklaard. De zaak was aangespannen door de dochters van de vrouw, omdat hun moeder ten tijde van de huwelijksvoltrekking in 2015 al dementerend zou zij geweest.

 

Huwelijk

De man en de vrouw leerden elkaar in 2011 kennen. Twee weken na de eerste ontmoeting is de man bij de vrouw ingetrokken. In september 2015 werd door een geriater geconstateerd dat bij de vrouw sprake was van al langer bestaande cognitieve functiestoornissen in het kader van dementie. In de maanden daarna werd het contact tussen de vrouw en haar dochters volledig verbroken. Ook hulpverlening (GGZ) werd steeds meer buiten de deur gehouden. In november 2015 is het huwelijk tussen de man en de vrouw voltrokken. Vervolgens is in januari 2016 het testament van de vrouw voor de notaris gepasseerd. In het testament werden de dochters van de vrouw volledig onterfd. De man werd benoemd tot enige en algehele erfgenaam van de vrouw. Ook heeft de vrouw een door de man geschreven verklaring ondertekend, waarmee zij alle eerder aan haar oudste dochter verleende volmachten (voor wanneer zij in de toekomst wilsonbekwaam ter zake zou worden) introk. Omdat het in het voorjaar van 2016 steeds slechter gaat met de vrouw wordt zij eerst met een inbewaringstelling en vervolgens met een rechterlijke machtiging (op grond van de Wet Bopz) gedwongen opgenomen in een verpleeghuis.

 

Onderzoek door deskundige

Naar aanleiding van het verzoek van de dochters van de vrouw benoemde de rechtbank een onafhankelijke deskundige. De deskundige rapporteerde dat in ieder geval vanaf 2015 sprake was van een dementieel beeld bij de vrouw. De deskundige stelde bovendien dat de vrouw bij de huwelijksvoltrekking in november 2015 niet in staat was de gevolgen en de betekenis van een huwelijk voldoende te overzien. Voorts achtte de deskundige het zeer twijfelachtig of zij op dat moment in staat was haar wil te bepalen.

 

Verweer van de man

De man stelde zich onder meer op het standpunt dat moet worden getwijfeld aan de conclusie van de deskundige. Naar de mening van de man kan op grond van het deskundigenrapport niet met zekerheid worden vastgesteld dat de vrouw ten tijde van het huwelijk niet in staat was haar wil te bepalen of de betekenis van haar verklaring te begrijpen. Hij meende dat de vrouw wel degelijk wilsbekwaam (ter zake) was, en verzocht om afwijzing van het verzoek tot nietigverklaring van het huwelijk.

 

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank verwerpt de bezwaren van de man wat betreft het rapport van de onafhankelijke deskundige en meent dat op grond van het rapport van de deskundige vast is komen te staan dat de geestvermogens van de vrouw ten tijde van het sluiten van het huwelijk reeds zodanig gestoord waren dat zij niet in staat was haar wil te bepalen en de betekenis van haar verklaring te begrijpen: de vrouw was op dat moment wilsonbekwaam ter zake. Ook oordeelt de rechtbank dat, los van de mogelijk goede bedoelingen van de man bij aanvang van de relatie met de vrouw, de man op het tijdstip van de huwelijksvoltrekking op 16 november 2015 niet ter goeder trouw was. Daarbij neemt de rechtbank onder meer in overweging dat:

  • de man tijdens onderzoek van de vrouw in een geheugenpolikliniek op 16 april 2016 heeft verklaard dat ongeveer een jaar eerder (medio 2015) de eerste verschijnselen van geheugenproblematiek zich openbaarden;
  • de man zich pas na de huwelijkssluiting (november 2015) heeft ingezet voor hulpverlening voor de vrouw;
  • de huisarts in december 2015 Veilig Thuis heeft ingeschakeld omdat iedereen werd weggehouden bij de vrouw;
  • bij de huwelijksplechtigheid slechts enkele getuigen aanwezig waren, die geen van allen bekenden van de vrouw waren;
  • de dochters van de vrouw hebben aangevoerd dat de man vanwege het huwelijk met de vrouw mede eigenaar is geworden van de bezittingen van de vrouw, waaronder een woning met een overwaarde van €130.000,-- à €140,000,--.

 

De rechtbank verklaart het tussen de man en vrouw gesloten huwelijk (gelet op artikel 1:32 BW) nietig.

 

De uitspraak is hier te vinden.

 

Voorkomen huwelijk

Het door de rechter nietig laten verklaren van een huwelijk is niet eenvoudig en komt niet vaak voor. Het is zelfs voor het eerst in Nederland dat een huwelijk op verzoek van de kinderen nietig is verklaard.

Naast (achteraf) nietig verklaren is er ook een mogelijkheid om een huwelijk te voorkomen. Een huwelijk kan worden gestuit, wanneer partijen niet de vereisten in zich verenigen om een huwelijk aan te gaan, of wanneer het huwelijk niet is gericht op het huwelijk zelf, maar op het verkrijgen van een Nederlandse verblijfsstatus. Een huwelijk kan (afhankelijk van de reden) worden gestuit door familieleden of (in sommige gevallen) het Openbaar Ministerie.

 

Mr. Sofie Steen

sm.steen@kbsadvocaten.nl

Tel. (030) 21 22 800