Beledigende uitlatingen over een ziekte in een publicatie: wie mag daarover klagen?
Het recht om te klagen binnen het medisch tuchtrecht is bij wet voorbehouden aan specifieke (groepen van) personen en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De behandeling van een tuchtklacht vangt dan ook aan met het beantwoorden van de vraag of iemand ‘klachtgerechtigd’ is. Hoewel een patiënt bij uitstek een klachtgerechtigde is, betekent dat niet dat hij/zij tegen iedere BIG-geregistreerde zorgverlener een tuchtklacht kan indienen. Een patiënt die zich beledigd voelt door uitlatingen van een zorgverlener met wie hij/zij geen behandelrelatie heeft, is niet per definitie klachtgerechtigd om ook tegen die hulpverlener een klacht in te dienen. In een recente uitspraak van het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg is dit opnieuw bevestigd. Daarbij stond de vraag centraal of een patiënt die lijdt aan een bepaalde aandoening een tuchtklacht kan indienen tegen een dermatoloog die zich volgens hem in een publicatie beledigend over patiënten met die aandoening heeft uitgelaten.
Beoordeling Regionaal Tuchtcollege
De dermatoloog publiceerde in 2015 een artikel op de website huidziekten.nl over Morgellons disease. Klager is geen patiënt van de dermatoloog, maar werd voor de ziekte van Morgellon behandeld door een collega van de betrokken dermatoloog. Volgens klager bevatte het artikel beledigende uitlatingen over patiënten die lijden aan de ziekte van Morgellon. Daarnaast verweet hij de dermatoloog dat deze niet was ingegaan op uitnodigingen om met hem in discussie te treden over de inhoud van het artikel. Klager diende daarop een tuchtklacht in tegen de dermatoloog. Het Regionaal Tuchtcollege oordeelde dat klager rechtstreeks belanghebbende is, nu hij geen patiënt is van de dermatoloog, maar wel wordt behandeld in hetzelfde ziekenhuis als waar de dermatoloog werkzaam is. Bovendien is het artikel gepubliceerd op een website die door veel artsen wordt geraadpleegd in het kader van de individuele gezondheidszorg. Door een dergelijk artikel kan daarom het belang van klager, gediagnosticeerd met de ziekte van Morgellon, door de analyse in het artikel worden getroffen.
Hoewel klager mag klagen, komt het Regionaal Tuchtcollege aan een inhoudelijke beoordeling van de klacht uiteindelijk niet toe. Het Regionaal Tuchtcollege oordeelt dat klager kennelijk niet-ontvankelijk is, nu het handelen van de dermatoloog niet valt onder de reikwijdte van de eerste en tweede tuchtnorm.
Rechtstreeks belanghebbende
Klager heeft vervolgens beroep ingesteld tegen deze beslissing. Anders dan het Regionaal Tuchtcollege oordeelde het Centraal Tuchtcollege dat klager niet kon worden aangemerkt als ‘rechtstreeks belanghebbende’. Klager was geen patiënt van de dermatoloog en evenmin viel hij onder één van de door de rechtspraak erkende uitzonderingen, zoals wanneer een beroepsbeoefenaar zich oncollegiaal heeft gedragen en daardoor de goede gang van zaken bij de uitoefening van de individuele gezondheidszorg is verstoord. Dat klager zelf leed aan Morgellons disease maakte dit niet anders. Ook de stelling dat de dermatoloog zich volgens klager beledigend had uitgelaten over patiënten met deze aandoening leidde niet tot een ander oordeel. Omdat geen sprake was van een rechtstreeks belanghebbende, kwam het Centraal Tuchtcollege niet toe aan een inhoudelijke beoordeling van het handelen van de dermatoloog. Het Centraal Tuchtcollege liet daarom in het midden of de publicatie tuchtrechtelijk verwijtbaar zou kunnen zijn. Het beroep werd verworpen en de niet-ontvankelijkverklaring bleef in stand, zij het op andere gronden dan door het Regionaal Tuchtcollege waren gehanteerd.
