HomeQ&A coronavirus (COVID-19) en rechtspraktijk – ARBEID en ONDERNEMING

Q&A coronavirus (COVID-19) en rechtspraktijk - ARBEID en ONDERNEMING

image description

Het coronavirus (COVID-19) heeft momenteel een enorme impact op de samenleving. Op 15 maart 2020 is een aantal noodmaatregelen door het kabinet aangekondigd.  Deze maatregelen blijven van kracht tot en met 6 april 2020. Er zijn preventieve maatregelen die ondernemers binnen het bedrijf kunnen en soms moeten nemen, naast maatregelen die helaas onontkoombaar zijn indien de onderneming wordt getroffen door het coronavirus.

Vanuit onze rechtspraktijk rijzen diverse vragen, die KBS Advocaten voor u in de vorm van een Q&A per specifieke rubriek behandelt. Neem gerust contact met ons op voor specifieke vragen!

ARBEID

  1. Moet mijn bedrijf sluiten?
  2. Welke maatregelen moet ik als werkgever nemen?
  3. Wat kan ik onder deze omstandigheden van mijn werknemers verwachten?
  4. Hebben werknemers in deze situatie recht op doorbetaling van loon?
  5. Hoe zit het met onze ZZP-ers en de flexibele schil?
  6. Kan mijn bedrijf aanspraak maken op werktijdverkorting?
  7. Welke voorwaarden zijn er voor een tegemoetkoming in de loonkosten?
  8. Wanneer kan ik een aanvraag indienen voor de NOW?
  9. Waar dien ik een aanvraag in voor de nieuwe tegemoetkomingsregeling?
  10. Kan ik ook een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming loonkosten voor werknemers met een flexibel contract?
  11. Moet ik mijn bedrijf sluiten of ontslag aanvragen voor (een deel van) mijn werknemers?
  12. Kan ik uitstel van betaling krijgen van de belastingdienst?
  13. Borgstelling MKB


Moet mijn bedrijf sluiten?
Het kabinet heeft aangekondigd dat de horeca, sport- en fitnessclubs, sauna’s, sexclubs en coffeeshops vanaf zondag 15 maart 2020 om 18:00 uur de deuren gesloten moeten houden. Scholen en kinderopvang zullen ook sluiten tot en met 6 april 2020. Dat heeft verstrekkende consequenties voor deze bedrijven en voor de werkende ouders/verzorgers. Het vraagt de komende tijd flexibiliteit van iedereen: werkgevers, werknemers en ZZP-ers.

Voor ouders werkzaam in cruciale beroepsgroepen (de zogenaamde ‘vitale beroepen’) en van wie de samenleving om een continue bezetting vraagt vanwege het coronavirus om tijdens de uitbraak te kunnen blijven ondersteunen, geldt een uitzondering. De maatregel van sluiting van scholen en kinderopvang geldt niet voor hen en hun kinderen. Het betreft vooral mensen die werkzaam zijn in de zorg, inclusief productie en transport van medicijnen en medische hulpmiddelen, hulpverleningsdiensten, kinderopvang, onderwijs, (openbaar) vervoer en noodzakelijke overheidsprocessen, waaronder onderwijs en ook daarbuiten. Een lijst van cruciale beroepsgroepen Covid-19 en van vitale bedrijven en processen, waarbinnen sprake is van onmisbare functies en die een beroep kunnen doen op de opvang is te raadplegen op de website van de rijksoverheid.

Deze specifieke beroepsgroepen moeten zo goed mogelijk gesteund worden om het werk goed te (kunnen) blijven doen en zijn om die reden uitgezonderd.

Daarnaast geldt voor andere organisaties en branches waar wordt doorgewerkt een aantal specifieke maatregelen, waaronder het advies om zoveel mogelijk thuis te werken en een aantal hygiëne- en preventieve maatregelen om het risico van verspreiding van het virus te beperken en de tijdscurve waar mogelijk te spreiden.



Welke maatregelen moet ik als werkgever nemen?    
Ook buiten de aangewezen sectoren wordt doorgewerkt. De overheid heeft geadviseerd om werknemers tot en met 6 april 2020 zoveel mogelijk te laten thuiswerken en werktijden zover mogelijk te spreiden, waar mogelijk. Evenementen en bijeenkomsten met meer dan 100 personen waren al eerder afgelast.

Is thuiswerken niet mogelijk of lastig te realiseren, dan dienen er wel maatregelen getroffen te worden op het werk.

Een werkgever heeft een wettelijke zorgplicht en dient als goed werkgever op grond van artikel 7:611 BW en op grond van de Arbowet te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Als een werkgever de zorgplicht schendt, is een werkgever aansprakelijk voor de schade die de werknemer de uitoefening van de werkzaamheden lijdt.

Met betrekking tot de huidige situatie en het coronavirus betekent dit concreet dat u een inschatting moet (blijven) maken van het besmettingsgevaar binnen uw bedrijf of de branche. Er zijn diverse hygiënemaatregelen geadviseerd door het RIVM om de verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk te voorkomen, zoals anderhalve meter afstand houden van elkaar, regelmatig handen wassen, niezen in de binnenkant van de elleboog, papieren zakdoeken (eenmalig) gebruiken en geen handen schudden. Werknemers die verkoudheidsklachten hebben dienen thuis te blijven. Het is belangrijk om werknemers regelmatig te wijzen op de richtlijnen van RIVM. Check regelmatig de website van RIVM voor actuele informatie.



Wat kan ik onder deze omstandigheden van mijn werknemers verwachten?  
Omgekeerd dient een goed werknemer de (redelijke) aanwijzingen en instructies van de werkgever op te volgen. Instructies die door de overheid worden opgelegd, moeten worden opgevolgd. Onder omstandigheden kan van een werknemer, binnen redelijke grenzen ook worden gevraagd andere werkzaamheden te verrichten, welke verband houden met de organisatie van de werkgever.

Wijziging van individuele arbeidsvoorwaarden is mogelijk met instemming van de werknemer. Een eenzijdige wijziging kan alleen als een werkgever een zwaarwichtig belang heeft en als dat belang dusdanig zwaarwichtig is, dat het belang van de werknemer bij instandhouding daarvoor moet wijken. Er is nog geen rechtspraak over de situatie met betrekking tot het coronavirus maar gezien de ernstige situatie in de wereld is voorstelbaar dat een wijziging mogelijk is.

Indien er een cao binnen uw organisatie geldt of een u een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging heeft, dient voor collectieve wijzigingen per arbeidsvoorwaarde bekeken te worden of instemming met de ondernemingsraad en/of vakbonden vereist is. Deze arbeidsvoorwaarden kunnen niet zomaar éénzijdig worden doorgevoerd.

Het kan voorkomen dat een werknemer in het geval een direct familielid het coronavirus heeft daarvoor moet zorgen. Naast de huidige maatregelen blijven de bestande wettelijke regels en cao afspraken over calamiteitenverlof (kort verzuim) dan wel kortdurend verlof van toepassing. Als de situatie langer duurt, zal een werknemer verlofuren moeten opnemen, onbetaald verlof moeten opnemen of eventueel moeten verzoeken om de arbeidsduur aan te passen.



Hebben werknemers in deze situatie recht op doorbetaling van loon?  
Als u werknemers verplicht thuis te werken, moet het loon worden doorbetaald. Ook zieke werknemers hebben in beginsel recht op loondoorbetaling, ook in geval van besmetting met het coronavirus. Angst voor besmetting is in beginsel geen reden om niet op het werk te verschijnen. Het is belangrijk om in zo’n situatie in gesprek te blijven en de zorgen van de werknemer weg te nemen. Heeft de werknemer goede redenen om bang te zijn voor besmetting, dan kan het onder omstandigheden geoorloofd zijn om thuis te blijven. Dit kan bijvoorbeeld omdat er andere werknemers symptomen van besmetting hebben en toch op het werk verschijnen of wanneer de werknemer tot een risicogroep behoort. Probeer daarom steeds met elkaar in gesprek te blijven.



Hoe zit het met onze ZZP-ers en de flexibele schil?
Voor ZZP-ers geldt dat zij, afhankelijk van de gemaakte afspraken op basis van de betreffende overeenkomst van opdracht tussen de ZZP-er en opdrachtgever meer of minder ruimte voor flexibiliteit zullen hebben om de gemaakte afspraken te continueren of niet. Aanvankelijk is aangegeven dat ZZP-ers niet op extra steun hoeven te rekenen van de overheid, nu zij zelf bewust het risico van ondernemerschap hebben gekozen en geen arbeidsovereenkomst hebben. Op 17 maart 2020 is alsnog aangekondigd dat ook ZZP-ers, die in de knel zijn gekomen door de coronavirus, alsnog het inkomen de komende drie maanden aangevuld zullen krijgen tot het bestaansminimum. De maatregelen zullen daarnaast naar verwachting ook grote gevolgen hebben voor (het inkomen van) ZZP-ers.

Voor personen die binnen uw organisaties werkzaam zijn in de flexibele schil moet goed gekeken worden naar de gemaakte contractuele afspraken en dient beoordeeld te worden op zij op basis van een oproepcontract werken en wat de (gemiddelde) omvang hiervan is en dus vermoedelijk op basis van een arbeidsovereenkomst of eventueel een uitzendovereenkomst werken of dat zij toch zelfstandig zijn.



Kan mijn bedrijf aanspraak maken op werktijdverkorting?
Voor de beroepsgroepen in de horeca, sport- en fitnessclubs, sauna’s, sexclubs en coffeeshops (deels) die op 15 maart jl. om 18:00 uur de deuren gesloten moet houden zijn de opgelegde maatregelen omgekeerd ook heel ingrijpend. Zij moeten van de overheid het bedrijf sluiten. Voor deze bedrijven geldt dat zij onder omstandigheden in aanmerking kunnen komen voor werktijdverkorting. Dat is een uitzondering op de algemene regel dat u als werkgever niet eenzijdig de overeengekomen werktijd mag verminderen. Dat kan omdat er sprake is van buitengewone omstandigheden die niet tot het normale ondernemersrisico behoren.

Ook buiten de genoemde branches kan mogelijk werktijdverkorting worden aangevraagd.

Als gevolg van het coranavirus en de genomen maatregelen door het kabinet is een ongekend groot aantal aanvragen gedaan voor werktijdverkorting ingediend. De afgelopen dagen was de website om werktijdververkorting aan te vragen als gevolg van overbelasting nauwelijks te bereiken. De bestaande regeling voor werktijdverkorting was echter niet goed toegesneden op de ingrijpende gevolgen van het coranavirus.

Op 17 maart 2020 is door het kabinet daarom aangekondigd dat deze regeling voor werktijdverkorting formeel is beëindigd.

Er komt nu een vervangende regeling: De Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW).

Indien uw bedrijf als direct gevolg van het coronavirus tijdelijk geen of minder werk heeft kan een beroep op de NOW worden gedaan voor die werknemers voor wie uw als werkgever een loondoorbetalingsplicht heeft.

Indien u reeds een vergunning heeft gekregen voor werktijdverkorting, dan blijft deze vergunning van kracht. Als u gebruik maakt van de vergunning voor werktijdverkorting en na afloop daarvan verlenging wilt, moet u gebruik maken van de nieuwe regeling.

In het geval u al een aanvraag heeft ingediend onder de ingetrokken WTV-regeling wordt deze beschouwd als een aanvraag voor de nieuwe tegemoetkomingsregeling. Zie voor de voorwaarden hier.

Werkgevers kunnen op basis van de NOW een aanvraag indienen voor een substantiële tegemoetkoming in de loonkosten en via UWV een voorschot ontvangen, waarmee het loon van werknemers met een vast en met een flexibel contract kan worden doorbetaald.

De tegemoetkoming kan tenminste voor drie maanden aangevraagd worden, met de mogelijkheid tot verlenging (eventueel onder andere voorwaarden) met nog eens drie maanden.



Welke voorwaarden zijn er voor een tegemoetkoming in de loonkosten?
De hoogte van de tegemoetkoming in de loonkosten onder de NOW is afhankelijk van de terugval in omzet en bedraagt maximaal 90% van de loonsom.

Deze tijdelijke noodmaatregel subsidieert tot maximaal 90% van de loonkosten. Als voorwaarden worden genoemd:

  • Bij de aanvraag committeert de werkgever zich vooraf aan de verplichting géén ontslag op grond van bedrijfseconomische redenen aan te vragen voor zijn werknemers gedurende de periode waarover de tegemoetkoming ontvangen wordt.
  • De aanvrager verwacht ten minste 20% omzetverlies.
  • De aanvraag geldt voor een periode van drie maanden, die eenmalig verlengd kan worden met nog eens drie maanden (waarbij de verlenging nadere voorwaarden kunnen worden gesteld).
  • De regeling ziet op omzetdalingen vanaf 1 maart 2020.

De hoogte van de tegemoetkoming in de loonkosten is afhankelijk van de terugval in omzet, maximaal 90% van de loonsom. De voorbeelden hieronder laten de uitwerking zien van de relatie tussen omzetdaling en hoogte van de tegemoetkoming:

  • als 100% van de omzet wegvalt, bedraagt de tegemoetkoming 90% van de loonsom van een werkgever
  • als 50% van de omzet wegvalt, bedraagt de tegemoetkoming 45% van de loonsom van een werkgever;
  • als 25% van de omzet wegvalt, bedraagt de tegemoetkoming 22,5% van de loonsom van de werkgever.

Op basis van uw aanvraag zal UWV een voorschot verstrekken ter hoogte van 80% van de verwachte tegemoetkoming. Achteraf wordt vastgesteld wat de werkelijke daling in de omzet is geweest. Voor aanvragen boven een nader te bepalen omvang van de tegemoetkoming is een accountantsverklaring vereist. Bij de definitieve vaststelling van de tegemoetkoming vindt nog een correctie plaats als er sprake is geweest van een daling van de loonsom.



Wanneer kan ik een aanvraag indienen voor de NOW?
U kunt deze nog niet indienen. Er wordt hard gewerkt om hier zo snel mogelijk verandering in te brengen. De exacte datum wordt zo spoedig mogelijk bekend gemaakt. De periode waarover u tegemoetkoming kunt krijgen, hangt niet af van deze datum. Omzetverlies vanaf 1 maart komt in aanmerking voor tegemoetkoming.



Waar dien ik een aanvraag in voor de nieuwe tegemoetkomingsregeling?
U dient de aanvraag in bij UWV.



Kan ik ook een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming loonkosten voor werknemers met een flexibel contract?
Ja, dat kan. De nieuwe tegemoetkomingsregeling is ook van toepassing op de loonkosten voor werknemers waarvoor de werkgever geen loondoorbetalingsplicht heeft. Denk aan werknemers met een oproepcontract. Uitzendbedrijven kunnen ook voor uitzendkrachten die bij hen in dienst zijn een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen. Zo kunnen bedrijven deze heftige periode overbruggen zonder dergelijk personeel te hoeven laten gaan.



Moet ik mijn bedrijf sluiten of ontslag aanvragen voor (een deel van) mijn werknemers?
Het kan zijn dat de mogelijkheden om werktijdverkorting aan te vragen onvoldoende zijn en dat u meer structureel in de financiële problemen komt of dat u inschat dat u niet aan de gestelde voorwaarden om geen ontslag aan te vragen kunt voldoen gedurende de vereiste periode. Het is belangrijk om dat goed vooraf in te schatten. In dat geval kan het verstandig zijn naar andere maatregelen te kijken, waaronder het aankondigen van (collectief) ontslag en het indienen van een ontslagaanvraag bij het UWV op grond van bedrijfseconomische redenen.

Afhankelijk van de omvang van uw organisatie en de voorgenomen maatregelen dient u de medezeggenschapsrechten van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging  te respecteren en de bepalingen in de Wet op de ondernemingsraden na te leven (advies- instemmings- en informatierecht) of in geval van een collectief ontslag van 20 werknemers of meer de Wet melding collectief ontslag na te leven en de betrokken vakbonden te informeren en raadplegen.

ONDERNEMING


Kan ik uitstel van betaling krijgen van de belastingdienst?
Het is mogelijk om bij de belastingdienst uitstel te verzoeken van de betaling van de inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting en loonbelasting. Een dergelijk verzoek om uitstel moet schriftelijk goed worden onderbouwd. Als de Belastingdienst een dergelijk verzoek toewijst, wordt de invordering stopgezet.
De beoordeling vindt achteraf plaats. Eventuele verzuimboetes voor het niet (tijdig) betalen van belastingen kunnen dan worden geschrapt of teruggedraaid.

Ook is het mogelijk om verlaging te verzoeken van een voorlopige aanslag in het geval u als ondernemer verwacht dat uw bedrijf dit jaar minder winst zal maken.



Borgstelling MKB
Er wordt door de staatssecretaris van Economische Zaken onderzocht of de Borgstelling MKB kan worden gebruikt voor de problemen rond het coronavirus. Een organisatie kan met een dergelijke borgstelling tegen gunstiger voorwaarden geld lenen bij de bank.

Nieuwsbrief

Altijd up to date?

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. Schrijf je in!
  • Wanneer je op aanmelden drukt ga je akkoord met ons Privacy Statement.